Çölyak hastalığı bir ince bağırsak alerjisidir. Bu alerji; buğday, arpa, yulaf, çavdar gibi tahılların içinde bulunan “gluten” ismi verilen proteine karşı ince barsağın ömür boyu sürecek bir hassasiyet göstermesi olarak tanımlanır. Besin öğeleri ince bağırsaktaki villus çıkıntıları sayesinde emilir. Ancak glutene karşı alerjisi olan kişilerin ince bağırsağında “gluten” bu villuslara zarar verir ve vücut için gerekli olan besin öğeleri ince bağırsaktan emilemez. İşte bu alerji “Çölyak”tır...

Glutene geçit yok
Hastalık bazı bireylerde yıllarca hiç belirti vermez veya çok hafif seyreder. Kişi çölyaklı bir hasta olduğunu uzun süre fark etmeyebilir. Hastalık tipik belirtilerle başlayabileceği gibi çok hafif belirtilerle de seyredebilir. Çölyak hastalığı olan çocuklarda özellikle karın ağrısı, karında şişlik, ishal, huzursuzluk, iştahsızlık, enfeksiyonlarda artış ve gelişme geriliği görülür. Dışkı yağlı, genellikle sulu ve kötü kokuludur. Diyete dikkat edilmezse; çocukların gelişimi durabilir, özellikle bazılarında anemi gelişir ve cilt problemleri ortaya çıkar.
Tedavide gluten içeren tüm ürünlerin diyetten çıkarılması gerekir. Glutenin diyetten çıkarılması ile hastalığın belirtilerinde kısa süre içinde gerileme gözlenir. İnce bağırsaktaki histolojik bozuklukların düzelmesi ise bir kaç aydan önce olmaz. Eğer iyileşme gözlenmezse ya diyet tam olarak yapılmıyor ya da hastalığın tanısı yanlış konulmuş demektir.
Ekmek, makarna, bisküvi, kek, kraker, pasta, irmik, birçok tahıl gevreği çeşidinde gluten bulunur. Bu nedenle diyette buğday, çavdar ve arpa ile yapılan her türlü yiyecek diyetten çıkartılır. Diyette tahıl grubundan mısır ve pirinçten yapılan yiyecekler tercih edilir.  Bununla birlikte, piyasada glutensiz unlar ve glutensiz ürünler de bulunmaktadır. Çölyak hastalarına yol gösterici olması açısından Çölyak ile ilgili dernekler de kurulmuştur Çölyak tedavisinde yulaf tüketimi hâlâ soru işaretli durumdadır.  Bu nedenle koruma amaçlı günde 50 gr’dan fazla yulaf tüketme-meye dikkat edilmelidir.