Obezitenin Tanımı

Obezite ya da halk arasında bilinen adıyla şişmanlık, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Obezite, besinlerle alınan enerji miktarının, metabolizma ve fizik aktivite ile tüketilen enerji miktarını aştığı durumda ortaya çıkar.
Obezite, insan vücudunda kalp ve damar sistemi, solunum sistemi, hormonal sistem, sindirim sistemi gibi sistemleri etkileyen ve birçok önemli rahatsızlığa zemin hazırlayan bir hastalıktır.
Kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, solunum rahatsızlıkları, eklem hastalıkları, adet düzensizlikleri, kısırlık, iktidarsızlık, safra kesesi hastalıkları, taş oluşumu, bazı kanser türleri, obezite ile doğrudan ilişkili hastalıklardan birkaçıdır.
Sonuç olarak obezite, insan yaşamını kısaltan ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak tanımlanabilir.      Yapılan araştırmalara göre, obezite özellikle son 20 yılda, bütün dünyada süratle artmakta ve bir salgın hastalık gibi yayılmaktadır. Bu salgından ülkemiz de etkilenmektedir. Kadın nüfusumuzun yaklaşık üçte biri, erkek nüfusumuzun da yaklaşık beşte biri obez, yani şişmandır.

BMI hesaplanmasında iki örnek:

Sağlık otoriteleri, BMI değerlerini, normal kilolu, fazla kilolu ve obez şeklinde gruplara ayırmışlardır.

olarak tanımlanmaktadır.
Bu sınıflamaya göre, Ayşe Hanım fazla kilolu, Hasan Bey ise obezdir.
Siz de bu formül ve tabloya göre kendi kendinizi değerlendirebilirsiniz.

Bel çevresi ölçümü ve anlamı
Vücuttaki toplam yağ miktarı önemli olmakla beraber, yağın nerede biriktiğini bilmek daha önemlidir. Karın çevresinde yağ birikimi, kalça ve vücudun diğer bölgelerinde yağ birikiminden daha fazla sağlık risklerine neden olur. Bu risk için basit fakat doğru bir yöntem bel çevresi ölçümüdür. Bununla birlikte, bel çevresi ile ilişkili hastalık riskinin, farklı toplumlarda değişkenlik gösterdiği unutulmamalıdır.

Bel çevresi ile ilişkili metabolik hastalıklar için sağlık riski

Toplumda Görülme Sıklığı
Dünya Sağlık Örgütü 1997 yılında şişmanlığın KÜRESEL BİR EPİDEMİ halini aldığını ve mutlaka Tedavi Edilmesi gereken kronik bir hastalık olduğunu ilan etmiştir.

Sıklılığı giderek artmaktadır.

Şişmanlık ateroskleroz veya damar sertliği, hipertansiyon, şeker hastalığı, kalp hastalığı ve kan yağlarında yükseklik ve birçok yandaş hastalığın ortaya çıkmasına neden olması nedeniyle büyük önem arz eder. Kilo vermekle bu hastalıkların azalması veya düzelmesi sağlandığı için mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

• İngiltere'de %8 den %17
• A.B.D'de %33
• Türkiye'de ise erkeklerde %10-15

Kadınlarda %30 oranında şişmanlık vardır. 1990 yılında yapılan araştırmalarda erkeklerde %9 kadınlarda %24 oranında bulunmuştu. Neredeyse kadınlarda şişmanlık %65 oranında erkeklerde de %30 oranında artış göstermiştir.

• Almanya'da yaşayan Türklerde 1997 yılında Giessen'de yapılan bir araştırmada
• Erkeklerde %21.4
• Kadınlarda ise % 47.6 oranında bulunmuştur. Bu hayli yüksek bir orandır.

Şişmanlığın giderek artmasının nedeni fizik aktivitenin azalması veya hareketsizliğin giderek artması, BESLENME ALIŞKANLIKLARINDAKİ DEĞİŞMEYE: lezzetli ve yağ içeriği yüksek gıdalarla beslenme, fast food türü gıdalarla beslenmenin artmasına bağlanmaktadır.

Obezite Kimlerde Daha Sık Görülür

• Endüstrileşmiş, gelişmiş ülkelerde daha sıktır
• Şehirlerde köylere göre daha sıktır
• Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür
• Kısa ve orta boylularda daha sık görülür.
• Yaş arttıkça şişmanlık artar.

Obezite İçin Risk Faktörleri Nelerdir? Hangi Durumlar Şişmanlık Artışına Neden Olur?

• Fizik aktivite azlığı, Hareketsizlik
• Beslenme alışkanlıkları yada yağlı yiyeceklerle baslenme, aşırı yemek yeme
• Yaş ile birlikte artma
• Kadınlarda erkeklere göre sık (doğumda alınan kilolar)
• Doğum sayısı
• Evlilik sonrası
• Sigara bırakanlarda
• Alkol alanlarda

Obezite Neden Oluşur?
Harcadığınızdan fazla kalori alınması durumunda alınan fazla enerji vücutta yağ olarak depolanarak şişmanlığa neden olur. Şişmanlığın oluşumunda genetik ve çevresel faktörlerin ve psikolojik durumun önemli etkisi vardır. Şişmanlığa neden olan durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Alınan bazı ilaçlar ve hormonlar: Kortizon kullanımı veya psikiyatride kullanılan bazı ilaçlar
• Beslenme alışkanlıkları:Sık yemek yeme, aşırı yeme, Yağlı yemek yeme ve ihtiyaçtan fazla kalori almak
• Hormon hastalıkları: Cushing sendromu denilen böbrek üstü bezi hastalığı
• a . Hipotiroidi-Tiroid bezi çalışmamsı
• b . Polikistik over sendromu-Yumurtalıkta kist olması
• c . GH yetmezliği-Büyüme hormonu yetmezliği
• d . Hipogonadizm- seks hormon azlığı
• Sosyoekonomik ve Psikolojik faktörler:
• Genetik faktörler
• Hareketsiz yaşam

Obezite�ye Genetik Faktörler-Kalıtımın Rolü
Yapılan çalışmalar şişmanlık oluşumunda kalıtım veya genetik faktörlerin % 25-40 oranında rol oynadığını göstermiştir. Şişman kişilerin çocuklarında şişman olmayanlara göre şişmanlık görülmesi 2-3 kat fazladır. Anne ve babanın her ikisinin şişman olması durumunda çocuklarının %80' ni erişkin yaşta şişmanlık gelişir.

• Anne veya babadan biri şişman ise %40
• Her ikisi normal kilolu ise %10 oranında
• Çocukluk çağında (3-10 yaş arası) aşırı kilolu olan çocukların %50 sinde erişkin dönemde aşırı kilolu olma riski vardır.

Şişmanlığın genetik nedenleri uzun yıllardan beri araştırılmaktadır. Toplumda sık görülen şişmanlığı ortaya çıkaran birçok genetik bozukluk vardır. Tek bir gen değil birçok gen bozukluğu şişmanlık nedenidir. Fransa ve Almanya da şişman ailelerde yapılan çalışmalarda 10 numaralı kromozomdaki belirli bir alanın şişmanlıktan sorumlu olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu alandaki genlerin incelenmesi ile şişmanlığa neden olan genler daha iyi ortaya çıkarılabilecektir. Bunun yanında tek gen bozukluğuna bağlı şişmanlıklar da vardır. Ancak bunlar toplumda nadir görülürler.

Obezitenin Neden Olduğu Hastalıklar

• Hipertansiyon-Tansiyon yüksekliği
• Diabetes Mellitus-Şeker hastalığı
• Kalp hastalıkları
• Safra kesesi taşı
• Karaciğer yağlanması
• Artroz
• Reflü özofajit
• Gut-Ürik asit artışı
• Kanser sıklığında artış (Kadınlarda meme, rahim ve safra kesei kanseri, erkeklerde kolon-kalın barsak ve prostat kanseri artar)
• Adet görme bozuklukları, polikistik over
• Psikolojik bozukluklar-Aşağılık duygusu, kendine güven azalması, sosyal yaşamdan uzaklaşma
• Felç-inme sıklığı artar
• Uyku apnesi sıktır
• Kadınlarda tüylenme-Hirsütizm

Obezitenin Tipleri Varmıdır ?
Şişmanlık erkek tipi şişmanlık ve kadın tipi şişmanlık olarak ikiye ayrılabilir. Yağların karında ve iç organlarda toplandığı şişmanlığa erkek tipi şişmanlık veya Elma tipi şişmanlık diyoruz. Bu vücudun üst yarısı şişmanlığıdır. Yağların kalça veya uylukta toplanmasına ise kadın tipi şişmanlık veya armut tipi şişmanlık adını veriyoruz. Bunlardan elma tipi veya erkek tipi dediğimiz şişmanlık sağlık açısından daha tehlikelidir. Bu tip şişmanlarda kalb hastalığı, şeker hastalığı, kan yağlarında yükseklik daha sık görülür ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

Bu tip şişmanlığı anlayabilmek için bel çevresi ölçümü yapmaktayız. Bel çevresi göbek hizasından yapılan bel ölçümüdür ve bu erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm den fazla olursa risk taşır.

Ayrıca Çocukluk tipi şişmanlık ve erişkin tipi şişmanlık vardır. Çocuklukta oluşan şişmanlık yağ hücre sayısının artması ile karakterize iken erişkinlerdeki şişmanlık her bir yağ hücresinin sayı artmadan hacminin artması ile karakterizedir.

• Kalb hastalığı oluşma riski azalır
• Yüksek kan basıncı azalır
• Yüksek kan şekeri düzelir
• Yağlı karaciğer düzelir
• Uyku apnesi düzelir
• Kan yağları düzelir.

Açlık Diyetlerinin Zararları
Açlık diyetleri (<200 kkal) ve çok düşük kalorili diyetler (200-800 kkal) ile hızlı kilo kaybı olur ve Kalb ritm bozukluklarına,

• Baş ağrısı
• Konsantrasyon bozukluğu
• Hipotansiyon
• Bulantı, kusma
• Kabızlık, ishal
• Safra taşı oluşumu
• Kanda ürik asit artışına
• Yorgunluk
• Saç dökülmesine neden olur ...